Flaş... 2009’da vergilere zam bombardımanı!


İşte emlak, cep telefonu, pasaport ve KDV’de yeni düzenlemeler...
23.12.2008 10:20:22

Birçok uzmanın, krize karşı en etkili yöntemin vergi indirimine gidilmesi yönündeki görüşlerine karşın 2009’da vergi yükleri ağırlaştırılıyor. Maliye Bakanlığı’nın Resmi Gazete’nin bugünkü sayısında yayınlanan tebliğlere göre; emlak vergisine tabi değerlerde ve mobil telefonlardaki maktu vergisinde artış yapılacak. İndirimli orana tabi işlemlerden doğan KDV iade taleplerinde iade yapılamayacak kısma ilişkin sınır yeni yılda 13 bin tl olarak uygulanacak.

EMLAK VERGİSİNE TABİ DEĞERLERDE YÜZDE 6 ARTIŞ
Emlak vergisine tabi değerler, 1 Ocak 2009 tarihinden geçerli olmak üzere yüzde 6 oranında artacak. Maliye Bakanlığının Resmi Gazete'nin bugünkü sayısında yayımlanan Emlak Vergisi Kanunu Genel Tebliğine göre, emlak vergisine tabi değerler yeni yılda yüzde 12 olan yeniden değerleme oranının yarısı kadar yükselecek. Bu çerçevede, 2008 yılına ait birim değerler yeni yılda yüzde 6 oranında artış görecek.

CEP TELEFONUNDAKİ MAKTU VERGİSİ YÜKSELİYOR
Mobil telefon aboneliğinin ilk tesisinde (operatör değişiklikleri hariç) alınan maktu vergi, 1 Ocak 2009'da yeniden değerleme oranı çerçevesinde yüzde 12 oranında artacak. Maliye Bakanlığının Resmi Gazete'nin bugünkü sayısında yayımlanan Özel İletişim Vergisi Genel Tebliğine göre, bu yıl 27,80 YTL olarak uygulanan maktu vergi tutarı yeni yılda 31,1 TL olarak alınacak.

KDV İADELERİNDE YENİ DÜZENLEME
İndirimli orana tabi işlemlerden doğan Katma Değer Vergisi (KDV) iade taleplerinde, bu işlemler nedeniyle yüklenilen ve indirim yoluyla giderilemeyen KDV tutarının iade yapılamayacak kısmı ile ilgili sınır, yeni yılda yüzde 12 oranında artırılacak. Maliye Bakanlığının Resmi Gazete'nin bugünkü sayısında yayımlanan Katma Değer Vergisi Genel Tebliğine göre, yeniden değerleme oranı çerçevesinde yapılan düzenleme ile sonrasında 2008 yılında 11 bin 600 YTL olan iade edilemeyecek KDV'deki sınır 2009 yılı için 13 bin TL'ye çıkartıldı.

DEĞERLİ KAĞITLARDA YÜZDE 14,3 ARTIŞ

Değerli kağıt bedelleri, 1 Ocak 2009'dan geçerli olmak üzere yüzde 14,3'e varan oranlarda artırıldı. Buna göre, pasaportlar için bu yıl 81 YTL olan değerli kağıt bedeli, yüzde 11,1'lik artışla 90 TL'ye yükseldi. Bu yıl 35 YTL olan sürücü belgeleri için de 2009'da yüzde 14,3'lük artışla 40 TL bedel ödenecek. Nüfus cüzdanları için ödenecek bedel ise değişmedi. 2009 yılında da nüfus cüzdanı belgesi için 3TL ödenecek.

1 Ocak 2009 tarihinden geçerli olmak üzere değerli kağıt bedelleri şöyle:

-Noter kağıtları
Noter kağıdı 3,00 TL
Beyanname 3,00 TL
Protesto, vekaletname, re'sen senet 6,50 TL

-Pasaportlar 90,00 TL

-Yabancılar için ikamet tezkeresi 90,00 TL

-Nüfus cüzdanları 3,00 TL

-Aile cüzdanları 30,00 TL

-Sürücü belgeleri 40,00 TL

-Sürücü çalışma belgeleri 40,00 TL

-Motorlu araç trafik belgesi 40,00 TL

-Motorlu araç tescil belgesi 30,00 TL

-İş makinesi tescil belgesi 30,00 TL

-Banka çekleri 2,00 TL."

KONSOLOSLUK İŞLEMLERİNDE YENİ KUR
Muvazzaf ve fahri konsolosluklarımızın 2009 yılında yapacağı işlemlerde uygulayacağı harç miktarlarının hesaplanmasında esasalınacak dolar kuru, 1,55 TL olarak belirlendi. Maliye Bakanlığının Resmi Gazete'nin bugünkü sayısında yayımlanan Harçlar Kanunu Genel Tebliğine göre, konsolosluklarımızca döviz cinsinden alınmakta olan harç miktarlarının hesaplanmasında esas teşkil edecek emsal sayılar da, noter harçlarını düzenleyen 2 sayılı liste için 5,6, konsolosluk harçlarına ilişkin 5 sayılı liste için 1,45, pasaport, vize, ikamet tezkeresi ve yabancılara çalışma izin belgesi harçlarını düzenleyen 6 sayılı liste için 0,35 olarak uygulanacak. Emsal sayı, gemi ve liman harçlarına ilişkin 7 sayılı liste için de 1,2 şeklinde tespit edildi.

VERASET VE İNTİKAL VERGİSİ

Veraset ve intikal vergisinde yer alan istisna tutarları, 1 Ocak 2009 tarihinden geçerli olmak üzere yeniden değerleme oranı çerçevesinde yüzde 12 artırıldı. Maliye Bakanlığının Resmi Gazetenin bugünkü sayısında yayımlanan Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu Genel Tebliğine göre, evlatlıklar dahil füruğ ve eşten her birine isabet eden miras hisselerinde halen 96 bin 75 YTL olan istisna miktarı, yeni yılda 107 bin 607 TL olarak uygulanacak. Füruğ (çocuk ve torunlar) bulunmaması halinde eşe isabet eden miras hissesindeki 192 bin 265 YTL'lik istisna da 215 bin 336 TL'ye çıkacak. İvazsız (karşılıksız) suretle meydana gelen intikaller ile para ve mal üzerine düzenlenen yarışma ve çekilişlerde kazanılan ikramiyelerdeki istisna da 2 bin 216 YTL'den 2 bin 481 TL'ye yükselecek.

Vergi Dilimleri
Veraset ve intikal vergisinde matrah dilimlerini de 1 Ocak 2009 tarihinden geçerli olmak üzere yeniden düzenleyen tebliğ uyarınca, veraset yoluyla da ivazsız surette meydana gelen intikallerde şu tarife geçerli olacak: 

                                                                                       
                                    

 Matrah  Veraset yoluyla intikallerde    İvazsız İntikallerde
vergi oranı (yüzde)    vergi oranı(yüzde)
İlk 160 bin TL için     1     10  
Sonra gelen 350 bin TL için     3   15 
Sonra gelen 760 bin TL için        5        20 
Sonra gelen 1 milyon 500 bin TL için      7    25

Matrahın 2 milyon 770 bin TL'yi

aşan bölümü için

10    30

DAMGA VERGİSİ YÜZDE 12 ARTACAK
Damga Vergisi tutarları 1 Ocak 2009'dan geçerli olmak üzere yüzde 12 artırıldı. Maliye Bakanlığının Damga Vergisi Kanunu Genel Tebliği, Resmi Gazetenin bugünkü sayısında yayımlandı. Buna göre maktu vergilere, yeni yılda yeniden değerleme oranı olan yüzde 12 zam uygulanacak. Her bir kağıttan alınacak damga vergisine ilişkin üst sınır, 1 Ocak 2009'dan itibaren 1 milyon 136 bin 904,10 TL olacak.

Yeni düzenlemeyle damga vergisine tabi bazı kağıtlarda oranlar ve yeni
tutarlar şöyle:

AKİTLERLE İLGİLİ KAĞITLAR
-Belli parayı ihtiva eden kağıtlar:
Mukavelenameler, taahhütnameler ve temliknameler (binde 7,5)
Kira mukavelenameleri: (binde 1,5)
Kefalet, teminat ve rehin senetleri (binde 7,5)
-Belli parayı ihtiva etmeyen kağıtlar:
Tahkimnameler 25,40 TL
Sulhnameler 25,40 TL
Turizm işl. kontenjan sözleşmeleri 142,00 TL

TİCARİ İŞLEMLERDE KULLANILAN KAĞITLAR
-Ticari ve mütedavil senetler
-Emtia senetleri:
Makbuz senedi 9,00 TL
Rehin senedi 5,40 TL
İyda senedi 1,10 TL
Taşıma senedi 0,50 TL
-Konşimentolar 5,40 TL
-İpotekli borç senedi, irat senedi (binde 7,5)

MAKBUZLAR VE DİĞER KAĞITLAR
-Makbuzlar:
-Resmi daireler tarafından yapılan mal ve
hizmet alımlarına ilişkin ödemeler (binde 7,5)
-Maaş, ücret, gündelik, aidat, ikramiye,
harcırah v.s hizmet karşılığı alınan paralar
için verilen makbuzlar ile nakli ve tediyeyi
temin eden kağıtlar (binde 6)
-Vergi beyannameleri:
Yıllık gelir vergisi beyannameleri 25,40 TL
-Kurumlar vergisi beyannameleri 33,90 TL
-KDV beyannameleri 16,90 TL
-Muhtasar beyannameleri 16,90 TL
-Diğer vergi beyannameleri 16,90 TL

 YENİ YILDA ELDE EDİLEN KİRA GELİRLERİ

Maliye Bakanlığı 2009 yılına ilişkin kir agelirlerine uygulanacak istisna tutarını 2 bin 600 TL olarak belirledi. Bu yıl içerisinde elde edilen menkul sermaye iratlarının beyanında uygulanacak indirim oranı da yüzde 64,9 olarak hesaplandı. Bugünkü Resmi Gazetede yayımlanan Gelir Vergisi Genel Tebliğine göre, 2008 yılında 2 bin 400 YTL olarak uygulanan mesken kira gelirlerindeki istisna tutarı yeni yılda 2 bin 600 TL'ye yükselecek. İşverenlerce iş yeri ya da iş yerinin müştemilatı dışında kalan yerlerde hizmet erbabına yemek verilmek suretiyle sağlanan menfaatlere ilişkin istisna da yeni yılda 10 TL olarak tespit edildi. 2009'daki sakatlık indirimi tutarları da birinci derece sakatlar için 670TL, ikinci derece sakatlar için 330 TL, üçüncü derece sakatlar için de 160 TL olacak.

BASİT USULLE İLGİLİ LİMİTLER DE BELİRLENDİ
Basit usule tabi olmanın genel şartlarını da düzenleyen Tebliğ uyarınca, basit usulde iş yerine ilişkin yıllık kira bedeli toplamı, büyükşehir belediye sınırları içinde 4 bin 300 TL, diğer yerlerde de 3 bin TL'ye yükselecek. Basit usule tabi olmanın özel şartlarını belirleyen limitler de, yeniden değerleme oranı kadar artacak ve ilgili bentler için 30 bin TL, 60 bin TL ve 89 bin TL olarak uygulanacak. 2009'de değer artış kazançlarındaki istisna tutarı 7 bin 600 TL, ariz ikazançlardaki istisna tutarı da 17 bin 900 TL olarak tespit edildi. Tevkifata ve istisnaya konu olmayan menkul ve gayrimenkul sermaye iratlarındaki beyanname verme sınırı ise bin 70 TL'ye çıkarıldı.

MENKUL SERMAYE İRATLARI
Tebliğle 2008 takvim yılında elde edilen menkul sermaye iratlarının beyanında dikkate alınacak indirim oranı da belirlendi. Buna göre, 2008 yılı için yeniden değerleme oranının yüzde 12 olarak ilanından sonra, bu dönemde devlet tahvili ve Hazine bonosu ihalelerinde oluşan bileşik ortalama faiz oranı da yüzde 18,48 olarak saptandı. Bu çerçevede menkul sermaye iratlarında, 2008 yılı gelirlerine uygulanacak indirim oranı da yüzde 64,9 oldu. Tebliğ uyarınca 2008 yılında takvim yılında elde edilen menkul sermaye iratlarından, 1 Ocak 2006 tarihinden önce ihraç edilmiş olan ve Gelir Vergisi Kanununda sayılan her nevi tahvil ve Hazine bonosu faizleri ile Toplu Konut İdaresi ve Özelleştirme İdaresince çıkarılan menkul kıymetlerden sağlanan gelirler de indirim oranı uygulanmak suretiyle beyan edilecek. Dövize, altına veya başka bir değere endeksli menkul kıymetler ile dövizcinsinden ihraç edilen menkul kıymetlerden elde edilen menkul sermaye iratlarının beyanında ise indirim oranı uygulanmayacak.

EMTİA İÇİN ÖZEL HADLER
Milli piyango bileti, akaryakıt, şeker ve bunlar gibi kar hadleri emsallerine göre düşük olan emtiaya yönelik özel hadler de yeniden düzenlendi. Buna göre, söz konusu maddelerin ticaretini yapanların 2009 yılında da basit usulden yararlanabilmeleri için, 31 Aralık 2008 itibariyle alış, satış veya hasılatlarının şu hadleri aşmaması gerekiyor: 
                        

Emtianın cinsi   Büyükşehir   dışı  Büyükşehir sınırları 
  alım satım    alım          satım
Değerli kağıt   95.000 107.000                     130.000 150.000
Şeker-çay  76.000 95.000   89.000 119.000
Milli Piyango Bileti-Hemen Kazan-S.Toto v.b 76.000 95.000    89.000 119.000
-İçki (Bira ve şarap hariç) -ispirto sigara-tütün 76.000     95.000   89.000 119.000 
-Akaryakıt (LPG hariç)  107.000 120.000                        150.000 168.000

 ÇEVRE TEMİZLİK VERGİLERİ
Yeni yılda ödenecek çevre temizlik vergisi tutarları belirlendi. Vergi, konutlarda su tüketim miktarı esas alınarak, büyükşehirlerde metreküp başına 20 Kuruş, diğer yerlerde ise 16 Kuruş olarak hesaplanacak. İşyeri ve diğer şekillerde kullanılan binalar için ise vergi tutarı, yeniden değerleme oranı olan yüzde 12 kadar artırıldı. Buna göre vergi, büyükşehirlerde bina grupları ve derecelere göre 20-2.375 TL, diğer belediyelerde ise 16-1.900 TL arasında uygulanacak. Maliye Bakanlığının Belediye Gelirleri Kanunu Genel Tebliği, Resmi Gazetenin bugünkü sayısında yayımlandı. Tebliğ uyarınca 2009 yılında, konutlara ait çevre temizlik vergisi, su tüketim miktarı esas alınmak suretiyle metreküp başına büyükşehir belediyelerinde 20 Kuruş, diğer belediyelerde 16 Kuruş üzerinden hesaplanacak. Vergi bu yıl, metreküp başına büyükşehirlerde 18 Kuruş, diğer yerlerde 15 Kuruş olarak uygulanmıştı.

İŞYERLERİ VE DİĞER BİNALAR
İşyerleri ve diğer şekilde kullanılan binalara ait çevre temizlik vergisi ise yasada yer alan tarifeye göre tahsil ediliyor. Tarifede bina gruplarına göre yer alan değerler, her yıl yeniden değerleme oranında artırılıyor. Gelecek yıl, büyükşehir belediyesi dışındaki yerlerde, işyeri ve diğer şekilde kullanılan binalar için ödenecek çevre temizlik vergileri şöyle:

Bina Grupları 1.Derece 2.Derece 3.Derece 4.Derece 5.Derece (YTL)
1. Grup  1.900 1.500 1.180 950 780
2. Grup  1.190 900  700 560 470
3. Grup  780 600  470 390 300
4. Grup   390  300 230  190  150
5. Grup    230  190 130 119 95
6. Grup    119 95  67 54  40
7. Grup    40  33  23 20 16


Büyükşehir belediyelerinde çevre temizlik vergisi, diğer belediyelere göre yüzde 25 daha fazla uygulanıyor. Buna göre, işyeri ve diğer şekilde kullanılan binalar için büyükşehir belediyelerinde esas alınacak tarife şöyle:

Bina Grupları 1.Derece 2.Derece 3.Derece 4.Derece 5.Derece (YTL)
1. Grup  2.375   1.875 1.475 1.187
 975
2. Grup    1.487  1.125 875 700  587
3. Grup  975   750 587 487 375
4. Grup   487
375  287 237 187
5. Grup    287 237 162 148 118
6. Grup    148  118   83   67 50
7. Grup    50 41  28  25  20

Öte yandan, büyükşehir belediye sınırlarında bulunanlar hariç, kalkınmada öncelikli yörelerde ve nüfusu 5 binden az belediyelerde, konut, işyeri ve diğer şekillerde kullanılan binalar için belirlenen tutarlar, yüzde 50 indirimli uygulanacak. Konutlara ait çevre temizlik vergisi su faturalarına yansıtılıyor. İşyerleri ve diğer binaların çevre temizlik vergileri ise 6 aylık dönemlere ait 2 taksitte ödeniyor.