Sağlık Bakanlığı'nın yeni kararına göre organ nakli akraba dışında "zorlaştırılacak". Organ naklinde hastaneler devreden çıkarıldı.

Karara göre etik kuralda en az 11 kişi olacak, bu sayı 15'e kadar yükseltilebilecek. Kurulda hukukçular, hekimler ve vatandaşlar da bulunacak. Etik kurul, nakil için bekleyenlerin maddi durumlarını da takip edecek.

Sağlık Bakanlığı Organ Nakli Bilimsel Danışma Kurulu, akraba dışı organ nakillerinin bundan sonra yeni oluşturulacak "Bölge Etik Kurulları"nda ele alınmasına, burada uygun görülen taleplerin de Ulusal Koordinasyon Kurulu'nda sonuçlandırılmasına karar verdi.

AA muhabirinin aldığı bilgiye göre, Sağlık Bakanlığı Organ Nakli Bilimsel Danışma Kurulu, son zamanlarda sıklıkla gündeme gelen organ ticareti ve bunun önlenmesine yönelik tedbirleri görüşmek üzere bugün toplandı. Kurul, gönüllü akraba dışı organ nakillerinin yeni bir düzenleme yapılıncaya kadar durdurulması, buna yönelik başvuruların bundan sonra yeni oluşturulacak "Bölge Etik Kurulları"nda görüşülmesi kararı aldı. Daha önce akraba dışı organ nakillerine nakil merkezlerinin kendi bünyesindeki etik kurullar karar veriyordu. Bundan sonra bu karar öncelikle Bölge Etik Kurulları"nda görüşülecek, uygun görülenler de Ulusal Koordinasyon Kurulu'nda sonuçlandırılacak.

KANALDHABER.COM.TR'YE KONUŞAN DOKTORLAR İSYAN ETTİ!

Organlarını satan köylüler hakkındaki haberler ve organ mafyasına yapılan operasyonlarla ortaya çıkan tablo Sağlık Bakanlığı’nı harekete geçirdi. Bilimsel kurul ve teftiş kurulları çalışmalarını sürdürürken Sağlık Bakanı Recep Akdağ, akraba dışı organ naklinin yasaklanmasının gündemlerinde olduğunu açıkladı.

Savcılığın bir soruşturma yürüttüğünü, bakanlık olarak kendilerinin de meseleyi takibe aldıklarını bildiren Akdağ, "Aslında kural şöyleydi: Beyin ölümü olan kişilerden, kadavradan organ nakli yapılabilir. Ayrıca yakın akrabalardan organ nakli yapılabilir. Akraba olmayanlardan organ nakli yapılabilmesi için organ naklini yapan ilgili hastanelerin etik kurullarının burada bir para, menfaat ilişkisi olmadığına kanaat getirmesi, bunu kayıt altına alması gerekiyor ki organ nakli yapılabilsin. Belli ki bu mekanizmada birtakım aksamalar olmuş. Özellikle etik kurulların bu konuda çok dikkatli davranmasını beklerdik. Akraba dışı organ naklinin yasaklanması şu anda gündemimizde. Bir taraftan bilimsel kurulun çalışmaları, bir taraftan da Teftiş Kurulunun bize vereceği ilk bilgiler bunun için belirleyici olacak" diye konuştu.

Tamamen insani sebeplerle akraba olmayanlardan da organ naklini ilgili bilimsel kurulların uygun bulduğunu hatırlatan Akdağ, "Ama söylediğim gibi arada, menfaat ilişkisinin kurulmaması şart. Menfaat ilişkisi kurulduğu zaman iş bir organ alım satımına, ticaretine, aracılara, komisyonculara döner ki çok kötü bir şey olur. Dolayısıyla bu olayda da ilk bulgular buna benzer birtakım şeylerin yapıldığına işaret ediyor. Gerekenleri derhal yapacağız" dedi.

PEKİ ŞİMDİ NE OLACAK?

Sağlık Bakanı’nın akraba dışı organ naklinin yasaklanması ihtimaliyle ilgili sözleri, organ bağışı ve organ nakli konusunda çalışan uzmanları ayağa kaldırdı. Canlıdan naklin yasaklanmasına tepki gösteren uzmanlar, uygulamanın kaldırılması yerine organ mafyasının önüne geçilmesi için kadavra bağışının artırılması gerektiğini savundu.

BUNU ÇÖZMENİN YOLU ORGAN BAĞIŞINI ARTIRMAK

Konuyla ilgili görüştüğümüz Memorial Hastanesi Organ Nakli, Genel Cerrahi ve Çocuk Cerrahisi Bölüm Başkanı Prof. Dr. Münci Kalayoğlu, “Sağlık Bakanlığının bu alanda oluşturduğu yasal zemin var. Yaptığımız nakiller de bu zemin içerisinde... Elbette zemin dışına çıkan olaylara önlem alınması gerekiyor. Yasadışı yapılan her türlü işleme karşıyız. Tüm amacımız, kadavradan organ naklini artırmak. Bu sağlanırsa yasadışı olaylar engellenmiş olacaktır. Şu anda nakillerde yasal olarak öncelikle dördüncü dereceye kadar akrabalar araştırılıyor. Doku örneği dördüncü derece akrabalara kadar uymadığı durumlarda akraba dışı kişilerden de nakil yapılabiliyor. Çok yakın bir arkadaşınız size bu iyiliği yapabiliyor ve siz bu şekilde hayatta kalıyorsunuz. Bu kişi de arkadaşının canını kurtarmış oluyor. Bu uygulama yasaklandığı taktirde, evet yasal olmayanlar engellenmiş olur ancak öteki tarafta organ bekleyen hastanın kaybedilmesine sebep olur. Bunu çözmenin yolu organ bağışını artırmaktır. O artarsa herhangi bir canlıdan nakil sorunu olmaz, yasadışılığı da önlemiş oluruz." dedi. 

YASAKLAR MAFYAYA YARIYOR

Florance Nightingale Hastanesi Organ Nakli Başkanı Prof. Dr. Yaman Tokat organ naklinin yasaklanmasının olumlu sonuçlar doğurmayacağı belirterek şöyle konuştu;

“Her zaman legalin yanında illegal büyüyecek ama biz legali ne kadar büyütürsek illegal o kadar azalacak. Bunun için akraba dışıyı yasaklamak yerine kadavra bağışı sayısını artırmalıyız. Organın olmadığı yerde illegal artıyor. Türkiye’de olmazsa Moldova’da Rusya’da Irak’ta buluyorlar.  Ayrıca akrabalık dışıların hepsi illegal anlamına gelmiyor. Türkiye’nin gerçeği kumalar var mesela. Kadın, üç çocuk doğurmuş eşine ve ona organı vermek istiyor ama yasal olarak akrabası olamıyor. Çok yakın arkadaşlar var onların bağışının yasak olmaması lazım. Bir de sağlık kuruluşunun yüzde 40-45’in kadavra yapması lazım ki akrabadışı nakilleri yapsınlar. Bu çok önemli etik olarak. Etik kurul kavramının da iyi oturtulması lazım. Bu kurullar işlerini ne kadar iyi yaparsa kadavra sayısı o kadar artar. Bu tip olaylar kadavra bağışı sayısını düşürüyor bi da yine mafyaya yarıyor. Yasaklanmaması lazım bütün dünyada bu var çünkü. Ama kuralların daha sağlam etik kurullarının olması. Bölgesel olursa ancak daha çabuk toplanabilmeli. Çok kritik karar var Cumartesi gece yarısı bile bu kurul toplanabilmeli...”

YASAKLANIRSA OLAN HASTALARA OLACAK

Ege Üniversitesi Hastanesi Organ Nakli Koordinatörü Op. Dr. Ata Bozoklar, gelişmeleri yakından takip ettiklerini belirterek, canlıdan nakil uygulamasının aynen devam etmesi gerektiğini savundu. Bozoklar şunları söyledi:

“Bakanlık iki ihtimalin üzerinde duruyor. Ya akraba dışı organ nakilleri durduralacak yahut de yerel etik kurullar bölgesel hale getirilecek. Ben birşeyin değiştirilmesi gerektiğini düşünmüyorum. Bazı usulsüzlükler ve suçlar olduğu kesin ve bunların karşısındayız ama bunlar da yakalanacak. Dünyada da, Amerika’da da organ nakli suistimalleri oluyor ama yakalanıp hapse konuluyor. Sonuçta, suç işleyen yasa değişikliğine götürmez insanı, aksine yasaların gereğini uygulamaya götürür. Kuralları ihlal eden varsa yakalar hukuku uygularsınız. Eğer yasaklarsanız bu mafyanın daha çok işine gelir. Çünkü onların önünü açmış olursunuz. Organ pazarlama olayını sadece bir tek yolla  giderirsiniz o da kadavra bağışlarının sayısını artırıp dünya standartları seviyesine getirerek.

Son zamanlarda etik kurullar kandırılmış. Daha önce de oluyordu bunlar. İnsanlar tanıdıkmış gibi derslerini çalışıp kurulun karşısına geçiyorlardı. Kanun buna izin veriyor çünkü etik kurul kandırılıyordu. Etik kurul savcılık yapmaz, dedektif değildir. Etik kurul genelde vericidir çünkü işin ucunda bir insanın hayatının kurtulma ihtimali vardır. Suistimali nasıl engelleyebilirsiniz? Ben etik kurulların sağlıklı olduğunu düşünüyorum. Çok acil vakalarda bölgesel kurullar toplanamayabilir. Hem bölgesel etik kurulların daha iyi karar vereceğini kim söylüyor? Bürokratlar işin içine girdiğinde dedektiflik mi yapacaklar? Onun yerine 6-7 uzmanın ve hukukçuların olduğu yerel etik kurullar bu işi yapmaya devam etsinler. Akraba dışı nakiller yasaklanırsa, olan yine hastaya olur. Akrabadan olunca daha etik mi olacak? Kardeşler bile aralarında maddi çıkar sağlar kimsenin ruhu duymaz."

Kanaldhaber.com.tr